ELEMENTA.

Terrae, Aquae & Aëris corpora, quae sphaeris suis sensibiliter distinguuntur, alia sunt ab Elementis, quibus in opere generationis utitur Natura, quaeque mixtorum corpora constituunt; haec enim in mixtione prae tenuitate imperceptibilia & sensibus occulta sunt, donec in materiam densam & corpus coierint:

Ex insensilibus namque omnia confiteare Principiis constare.

Illa autem, quae globum inferiorem Universi constituunt, tanquam nimis densa, cruda, impura & indigesta à perfectae generationis lege arcentur; magis enim Elementorum idola & simulachra sunt, quàm vera Elementa.

* Lucret. lib. 2.

Elementa, quibus in mixtionibus suis & fingendis corporibus plastes utitur Natura, licèt ante mixtionem deprehendi nequeant, in opere tamen absoluto & mixto perfecto, quia partes eius partibus Mundi proportione quadam respondent, & quodammodo sunt analogae, iisdem nominibus illas nuncupare liceat: solidiores enim partes terram; humidiores Aquam; spirituales aërem; calorem innatum ignem Naturae; occultas verò & essentiales virtutes non malè caelestes & Astrales naturas, sive quintam essentiam quis dixerit; & ita quodlibet mixtum analogicè Microcosmi nomine gloriabitur.

Qui prima rebus generandis Elementa constituit, idem solus ex iis rerum individua componere, & composita in ea novit resolvere.

Lumen igitur non refugiant, qui circa Naturae Elementa operantes, in aliquo corpore ex iis producendo, vel naturaliter productum in ea resolvendo crucem sibi ponunt; Elementa quippe illa ex pleno Naturae dominio sunt, eique soli ab ortu suo mancipata, arti & industriae penitùs ignota.

Elementum naturae dici potest simplicissima materiae primae portio, per propriam differentiam & qualitates distincta, partem essentialem in materiali mixtorum compositione constituens.

Per Elementa Naturae, principia materialia intelliguntur, quorum alia aliis puriora & perfectiora sunt, pro maiori & potentiori virtute formae perficientis. Distinguuntur autem plurimum raritate & densitate, quae rariora & spirituali naturae proximiora, ea puriora & leviora, motui & actioni aptiora sunt.

Universum Orbis imperium inter tres fratres Saturni filios cohaeredes propterea divisum fuisse veneranda finxit antiquitas, quia tres tantùm Elementorum naturas, aut veriùs universi partes agnovit: Per Iovem enim omnipotentem caeli dominium sortitum, trisulco fulmine armatum, caeteris fratribus superiorem, aetheream caelestium corporum regionem in haec inferiora ius imperii sibi vindicantem intellexerunt illi arcanorum mystae: infimae autem caeli plagae, sive aëri nostro, Iunonem Iovis coniugem praefecerunt, quia haec regio vaporibus inquinata, humida & frigida, ac quodammodo impura est, foemineoque temperamento proxima; tum etiam, quia superiorum decretis subiicitur, eorum affectiones suscipit, easque nobis communicat, crassioribus naturis se commiscens, ac eas ad caelestium vota inflectens: quia autem mas & foemina sexu tantùm, non specie differunt, propterea aërem sive caelum inferius aliud omninò Elementum à caelo superiori essentiâ & specie distinctum noluerunt, sed loco & accidentibus tantùm diversum. Neptuno maris Numini ius in aquas tribuerunt. Per Plutonem inferorum tyrannum, opibus affluentem, terrae globum significarunt, divitiis refertum; quarum tum etiam honorum desiderio, & omni cupiditatum aestu ferventes hominum mentes acerbè torquentur. Tres itaque tantùm Universi partes, seu tria, si placet, Elementa sapientes illi admiserunt, quia ignis Elementum sub aethereâ naturâ comprehendi voluerunt; Iovem fulmine armatum propterea pinxerunt.

Omnia mixtorum corpora in siccum & humidum per analysim resolvi: omnia animalium excrementa iisdem differentiis terminari experientiâ docemur: Unde liquidò constat mixtorum corpora ex duobus tantùm Elementis sensilibus terrae & aquae respondentibus conflata esse; quibus tamen caetera virtute ac potestate insunt: Aër autem, sive caeli inferioris Elementum sensus fugit, quia de genere spiritualium quodammodo est, ratione nostri. Ignis etiam Naturae, quia principium est formale, nullâ analyticâ destructione, nullo artis ingenio deprehendi & separari potest; formarum enim natura sensuum censurae non submittitur, quia spiritualis est.

Terra est corporum Universi densissimum, ideò gravissimum & centrum habitum: eius naturam per se frigidam, & per accidens siccam esse contra vulgarem opinionem statuendum est; quia plus retinet de natura opacâ & tenebrosâ primae materiae; umbra autem & tenebrae frigoris latibulum existunt, unde lucem fugiunt, & ex diametro ei opponuntur; at terra propter summam eius densitatem umbrae & tenebrarum mater est, luci & calori difficilè pervia, ideò summo frigore rigescit. Atra bilis humor omnium frigidissimus ea de causa censeri debet, quia terrae dominio subiicitur, Terra autem Saturno, qui frigidi & melancholici temperamenti author habetur. Praeterea, quae in terrae visceribus ex terreâ substantiâ generantur, veluti marmor & lapides, frigidae sunt naturae; quamvis de metallis aliter sentiendum, quia aëreae naturae magis sunt, habentque in se ignis plurimum, propter infusas caelitus ignis Naturae scintillas, & spiritum sulfureum ipsorum materiam humidam & frigidam congelantem: Mercurius tamen humiditate & frigiditate caeteris praepollens, terrae frigidum & aquae humidum suum acceptum refert. Aliter se res habet in iis, quae in mari producuntur, ut per Ambarum & Corallium, aliaque plurima à mari & fluminibus genus ducentia, quae calido temperamento gaudent, satis constat: Ratione itaque & experientiâ docemur frigiditatem maximam terrae, non aquae deberi.

TERRA.